Hướng dẫn sử dụng G41, G42 để bù trù bán kính dao phay CNC

Trong quá trình vận hành lập trình máy phay CNC, chúng ta sẽ thường xuyên có bước thực hiện hiệu chỉnh bù trừ bán kính dao phay. Vậy nó là gì?

Bù trừ bán kính dao phay là gì?

Bù trừ bán kính dao phay nghĩa là chúng ta sử dụng mã lệnh, cụ thể là G41 hoặc G42, để dịch chuyển dao phay bằng đúng với bán kính của con dao đó.

Trong bài viết này tôi sẽ không đi quá sâu vào kiến thức hàn lâm, thay vào đó tôi sẽ cho các bạn thấy một vài ví dụ tại sao nên sử dụng.

Trường hợp nếu không sử dụng bù trừ bán kính dao phay CNC

Giả sử tôi có một cục phôi cần vạt tinh mặt ngang như hình trên,

Dao phay đường kính 10 ly gắn ở ổ dao số 1.

Và đã xét dao, tâm dao trùng với tâm phôi.

Ở trường hợp này, tôi sẽ không đề cập đến chiều Z nhé, giả sử ta đã xuống đúng chiều sâu Z cần gia công rồi nhé.

su-dung-g41-g42-bu-tru-ban-kinh-mui-dao

 

Nếu tôi muốn gia công vạt mặt ngang thì tôi cần di chuyển tâm của con dao tới mặt gia công. Và còn phải cộng thêm bán kính của con dao nữa.

Khi đó tọa độ của con dao sẽ là:

G0 X55. Y35.

su-dung-g41-g42-bu-tru-ban-kinh-mui-dao

 

Chương trình cụ thể như sau:

Như vậy, để gia công được mặt cần gia công, ta lúc nào cũng cần phải cộng thêm phần bán kính của con dao gia công. Thế thì sẽ phiền phức và phải tính toán, nhiều khi cộng lộn là ăn hành!

Đó là lý do vì sao lệnh bù trừ bán kính dao phay CNC ra đời!

Trường hợp sử dụng bù trừ bán kính dao phay CNC

Tiếp tục với ví dụ trên, nếu tôi sử dụng lệnh bù trừ bán kính dao phay thì tôi sẽ không cần phải mất công cộng thêm bán kính dao vào chương trình nữa.

Khi đó, tọa độ của dao sẽ là (nếu có dùng lệnh bù trừ bán kính dao):

su-dung-g41-g42-bu-tru-ban-kinh-mui-dao

Như bạn thấy, tọa độ X tôi không cần phải cộng thêm bán kính dao nữa. Nhưng tọa độ dao vẫn ở vị trí cũ. Ở đây tôi không thay đổi Y vì ta chỉ cần làm tinh phần mặt ngang nên không quan trọng cho lắm.

Ta chỉ cần cho dao cách mặt ngang theo chiều Y một đoạn là được.

Khi sử dụng lệnh bù trừ bán kính dao phay CNC, thì máy sẽ tự động nội suy cho ta.

Ta không cần phải nhức đầu cộng thêm bán kính dao nữa.

G41, G42 đều là lệnh nội suy bán kính dao phay CNC. Tuy nhiên, tùy theo hướng di chuyển của dao mà ta sẽ lựa chọn sử dụng G41 hay G42.

Tôi có một mẹo có thể giúp bạn không bị lẫn lộn. Cách này đơn giản thôi. Đó là theo hướng đi của dao.

Ở điểm bắt đầu dao đang đứng, khi dao di chuyển đến điểm kết thúc. Nếu ta muốn nội suy bán kính dao nhích qua bên trái thì ta dùng G41.

Và nếu chúng ta muốn nội suy bán kính dao nhích qua bên phải thì ta dùng G42.

Nhớ là phải theo hướng từ điểm bắt đầu đến điểm kết thúc của con dao chứ không phải theo hướng nhìn của ta nhé!

Trong ví dụ này thì tôi sẽ có chương trình cụ thể như sau:

Có hai điểm cần chú ý đến là

  • Sau khi sử dụng xong lệnh bù trừ, ta cần hủy lệnh bù trừ bằng cách sử dụng lệnh G40 nhé. Đây là bắt buộc.
  • Bạn cần khai báo bù trừ bán kính dao vào trong máy thì mới sử dụng được.

 

About Hữu

Xin chào, tôi là Hữu, sáng lập mmoney.vip - thích chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm về công nghệ cơ khí CAD CAM CNC.

Check Also

kinh-nghiem-van-hanh-may-phay-cnc

Chia sẻ kinh nghiệm Vận hành máy phay CNC

Mình từng có một thời gian vận hành, lập trình máy phay CNC. Bản thân mình …

avatar